မြန်မာနိုင်ငံ အာဏာသိမ်းမူနှင့် ပြည်တွင်းစစ်

ကျွန်တော်ဟာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အာဏာသိမ်းမှုအပေါ် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ တုံ့ပြန်မှုတွေကို နားထောင်နေတဲ့ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ကွန်ဖရင့်တစ်ခုမှာ ထိုင်နေခဲ့ပါတယ်။ အာဏာသိမ်းတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး တခြား အရှေ့တောင်အာရှက ဘယ်လိုထင်လဲ။ အာဏာသိမ်းမှုကို အနောက်နိုင်ငံတွေက ဘယ်လို တုံ့ပြန်ခဲ့သလဲ။ အားလုံးက အရမ်းခေတ်နောက်ကျနေပုံရတယ်။ အာဆီယံသာမက အမေရိကန်နှင့် ဥရောပသမဂ္ဂတို့မှ မှတ်ချက်များကို နားစွင့်နေခဲ့ပါတယ်။ ဥရောပသမဂ္ဂ၊ သြစတြေးလျ၊ ကနေဒါ၊ ဂျပန်၊ နယူးဇီလန်၊ နော်ဝေး၊ တောင်ကိုရီးယား၊ ဗြိတိန်နှင့် အမေရိကန်တို့က ဇူလိုင်လတွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် ပူးတွဲကြေညာချက်တွင် “မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွတ်လပ်ရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီရရှိရေး မျှော်မှန်းချက်တွင် ကျွန်ုပ်တို့သည် ပြည်သူများအား ထောက်ခံအားပေးပြီး တောင်းဆိုအပ်ပါသည်။ [စစ်အာဏာရှင်] သည် အကြမ်းဖက်မှုကို ရပ်တန့်ရန်၊ ပြည်သူများ၏ ဆန္ဒကို လေးစားရန်နှင့် နိုင်ငံ၏ ဒီမိုကရေစီလမ်းစဉ်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန်။" ထိုလတွင်ပင် အာဆီယံ၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် “အာဆီယံသည် မြန်မာနိုင်ငံ ပုံမှန်အခြေအနေသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီ အသွင်ကူးပြောင်းရေးသို့ ကူညီပေးရန်နှင့် လက်ရှိအကျပ်အတည်းအတွက် ငြိမ်းချမ်းသော နိုင်ငံရေးအဖြေကို ရှာဖွေရန် သန္နိဋ္ဌာန်ချထားသည်” ဟု ဖော်ပြထားသည်။

 အနောက်ကမ္ဘာက တိုင်းပြည်၏ ဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်းကို “ပြန်လည်ထူထောင်ရန်” ကူညီပေးလိုသည်။ အာဆီယံကလည် “ဒီမိုကရေစီပြန်လာ” စေချင်တယ်။ အီးယူက ဇန်န၀ါရီလတွင် “ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံထားရသော ခေါင်းဆောင်များ၏ အာဏာပြန်ရရေးကို တောင်းဆိုသည်” ဟု အဓိပ္ပါယ်ရပြီး 2020 ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ပြန်လည်အရွေးခံရသော အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) အစိုးရကို ရည်ညွှန်းခဲ့သည်။ အမေရိကန် သမ္မတ ဂျိုးဘိုင်ဒန်က ဇန်နဝါရီတွင် ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရပါတယ်။

အာဏာသိမ်းမှုအပေါ် တုံ့ပြန်မှု အများအပြား ရှိနေတာလည်ဖြစ်ပါတယ်။  ယခုဖြစ်ပွားနေနော ပြည်တွင်းစစ်ကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချရမည်ဖြစ်သည်။ အရေးကြီးတဲ့ ခြားနားချက်တစ်ခုရှိတယ်။ အာဏာသိမ်းမှုကို တုံ့ပြန်နိုင်ပါက ယခင်အခြေအနေသို့ ပြန်သွားနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ချက်ဖြစ်ပေါ်လာမှ ဖြစ်ပါတယ်။ တပ်မတော်သည် ၎င်းတို့၏ စစ်တန်းလျားများသို့ ပြန်သွားနိုင်သည်၊ NLD နှင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်တို့သည် အစိုးရသို့ ပြန်လာနိုင်သည်၊ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များသည် စေ့စပ်ညှိနှိုင်းရေး စားပွဲဝိုင်းသို့ ပြန်လာနိုင်ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ်၏ နိုင်ငံရေး စမ်းသပ်မှုများကို ဆက်လက် လုပ်ဆောင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ဒါပေမယ့် အဲဒါက မဖြစ်နိုင်တော့ပါဘူး – အာဏာသိမ်းပြီး ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်ကတည်းက မဖြစ်နိုင်တော့တာ။ တပ်မတော်သည် ၎င်း၏ စစ်တန်းလျားများသို့ ပြန်သွားရမယ် သို့မဟုတ် အရပ်သားစစ်စစ်ခေါင်းဆောင်မှုကို ထောက်ခံရန် ယခုအခွင့်အရေး လုံးဝမရှိပေ။ အထူးသဖြင့် လမ်းမပေါ်ထွက် တိုက်ပွဲဝင် သေဆုံးနေသော မြန်မာလူမျိုးများသည် 2021 ခုနှစ်မတိုင်မီကဲ့သို့ စစ်တပ်ကို ဘယ်တော့မှ လက်ခံမည်မဟုတ်ပါ။ တစ်ချိန်က အာဏာသိမ်းသူ၊ အမြဲအာဏာသိမ်းသူ။ တကယ်တော့ NLD အစိုးရတက်လာပြီးကတည်းက စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းဖို့ဆိုတာ အမြဲတမ်း ဖြစ်နိုင်တယ်။

 တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်ရေး အစိုးရ (NUG) က အာဏာရရင် စစ်တပ်တခုလုံးကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲရမယ်။ အစိုးရသည် ဖယ်ဒရယ်စနစ်အောက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် အစမ်းသဘော ကတိကဝတ်ပြုထားရမယ်။ ၎င်းသည် အတိတ်မှ ရှင်းလင်းပြတ်သားသော သဘောတူညီဖြစ်ပြီး (NUG အနိုင်ရပါက) ၎င်းသည် ဤတိုးတက်သောကတိစကားအတိုင်း မည်သို့ပြန်သွားနိုင်မည်ကို မြင်ရန်ဖြစ်သည်။ ထက်ပီးပို၍ပြောရလျှင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ခေတ်လွန်အချိန်ထိပါ ပိုကောင်းသော နိုင်ငံတစ်ခုကို တည်ထောက်လာနိုင်ပါတယ်။  အဲဒါ စိတ်ကူးရခက်တယ်။ စစ်အစိုးရ ဦးဆောင်တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို မြန်မာပြည်သူတွေ လက်ခံမှာလား ၊ ပြည်သူများလက်ခံဖို့ မဖြစ်နိင်ပါဘူး။   ဒါကြောင့် ပြည်တွင်းစစ်က မဆုံးနိုင်ဘူး။

ပြဿနာကနောက်တစ်ခုက  တရုတ် ၊ NUG ကို အနောက်နိုင်ငံများ၏ လက်ခံမှုနှင့် ထောက်ခံမှုကို တရုတ်နိုင်ငံက လက်ခံနိုင်မည် မဟုတ်ပါ ။နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသော မြန်မာနိုင်ငံကို  ပြည်တွင်းရေးအဖြစ် ပေကျင်းက ရှုမြင်မည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်သော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံ၏ တုံ့ပြန်မှုကို အမှန်တကယ် သိရှိနိုင်မည်မဟုတ်ပေ။ အကယ်၍ အနောက်အစိုးရများသည် NUG အတွက် ရန်ပုံငွေများကို အသိအမှတ်ပြုပြီး ရှင်းလင်းပါက၊ ဘေဂျင်းက ၎င်းအား အနောက်နိုင်ငံ  လက်ကိုင်တုတ်အဖြစ် သတ်မှတ်မည်။ သို့သော် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အစိုးရအား အနောက်နိုင်ငံများက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် ပံ့ပိုးကူညီမှုများ အများအပြားရှိနေသော်လည်း NLD အစိုးရကို အနောက်နိုင်ငံ စိတ်ထားအဖြစ် ဘေဂျင်းက လုံးဝမမြင်ခဲ့ပေ။ NUG အစိုးရသည် ဘက်ပေါင်းစုံကို ရွေးမည်ဟု ထင်မြင်စရာ အကြောင်းလည်း ရှိသည် ။ စစ်အစိုးရ လက်ထက် မြန်မာနိုင်ငံသည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အများအပြား လိုအပ်မည်ဖြစ်ပြီး တရုတ်က ကမ်းလှမ်းပါက ငြင်းပယ်နိုင်မည် မဟုတ်ကြောင်း ဘေဂျင်းက ကောင်းစွာ သိရှိထားပြီး အမေရိကန်နှင့် အီးယူတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအတွက် အပြိုင်အဆိုင် လုပ်ဆောင်တော့မည် မဟုတ်ကြောင်း ဘေဂျင်းက ကောင်းကောင်းသိထားသည်။ 

 ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများနှင့် သပိတ်မှောက်မှုများသည် မိမိလူမျိုးကို ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်ခြင်းအတွက် တပ်မတော်၏ အကျိုးစီးပွားကို မှေးမှိန်စေခဲ့တာလည်ဖြစ်ပါတယ်။ အာဆီယံသည် အချိန်ဆွဲနေသည်လို့ .........

Crd ; The Diplomat