အမေရိကန်၏ ကြားဖြတ်ကာလများကို ပစ်မှတ်ထားသည့် တရုတ်အခြေစိုက် ဝါဒဖြန့်စစ်ဆင်ရေးကို ဖယ်ရှားလိုက်ကြောင်း Meta မှ ပြောကြားခဲ့သည်။

 ဂရင်းလန်းရေခဲများ ဆုံးရှုံးမှုသည် ကမ္ဘာ့ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် တစ်ပေနီးပါး မြင့်တက်လာမည်ဟု သုတေသနအသစ်က ဖော်ပြသည်။

ဂရင်းလန်းမှ ကျယ်ပြန့်သောရေခဲများ ဆုံးရှုံးမှုသည် မကြာမီကာလအတွင်းတွင် ကျရောက်မည့် ကမ္ဘာ့ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် တစ်ပေနီးပါ မြင့်တက်လာနိုင်ပါတယ်။ ယနေ့ကမ္ဘာဂြိုဟ် အပူထုတ်လွှတ်မှုကို ရပ်တန့်ထားရန် နည်းလမ်းမရှိကြောင်း သုတေသန ပညာရှင်များက အကြံပြုထားသည်။

တနင်္လာနေ့ထုတ် Nature Climate Change ဂျာနယ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည့် အဆိုပါ လေ့လာမှုတွင် Greenland ၏ ရေခဲပြင်ကြီးမှ ရေခဲများ ဆုံးရှုံးမှုသည် ရာသီဥတု ပူနွေးလာမှု အခြေအနေများ ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည် မည်သို့ပင်ရှိစေကာမူ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အနည်းဆုံး 10 လက်မ မြင့်တက်လာသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ယေဘူယျအားဖြင့် ဂရင်းလန်း၊ အန္တာတိကတိုက်မှ လွန်ခဲ့သည့် ရာစုနှစ်များအတွင်း ကမ္ဘာ့ပင်လယ်များ မြင့်တက်လာခဲ့သော ပမာဏနှင့် တူညီနေသည်။

ဒိန်းမတ်နှင့် ဂရင်းလန်း၏ ဘူမိဗေဒဆိုင်ရာ စစ်တမ်းမှ သုတေသီများသည် ဂရင်းလန်းတစ်ဝိုက်တွင် ရေခဲလွှာထုထည်ပြောင်းလဲမှုများကို လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့ပြီး အရည်ပျော်ကျမှုသည် အဓိကမောင်းနှင်အားဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ “ကောင်းစွာတည်မြဲသောသီအိုရီ” ကိုအသုံးပြု၍ သိပ္ပံပညာရှင်များသည် Greenland ရေခဲလွှာ၏ 3.3% ခန့်ရှိသော ရေခဲတန်ချိန် 110 ထရီလျံနှင့် ညီမျှသော  ရေခဲများ အရည်ပျော်သွားမည်ကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ခဲ့သည်။

ဤအရည်ပျော်နေသော ရေခဲမှ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် မြင့်တက်လာခြင်းသည် "ယခုရာစုနှစ်အတွင်း မျှော်မှန်းနိုင်သည့် အနာဂတ် ရာသီဥတုလမ်းကြောင်း မည်သို့ပင်ဖြစ်ပါစေ" ဟု ဒိန်းမတ်နှင့် ဂရင်းလန်း၏ ဘူမိဗေဒလေ့လာရေးပညာရှင် Jason Box ပြောကြားခဲ့သည်။ 

ပညာရှင်များ အချိန်ဇယားကို မသတ်မှတ်ထားသော်လည်း ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် ပြောင်းလဲမှုသည် ယခုနှင့် ရာစုနှစ်ကုန်ပိုင်းကြားတွင် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။

အမေရိကန်ကမ်းရိုးတန်းဒေသသည် လာမည့်နှစ်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် ၁၀ လက်မမှ ၁၂ လက်မအထိ မြင့်တက်လာနိုင်သည်ဟု အမျိုးသား သမုဒ္ဒရာနှင့် လေထု စီမံခန့်ခွဲရေးမှ ယခုနှစ်အစောပိုင်းက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် မြင့်တက်မှု အစီရင်ခံစာတွင် ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းကြောင့် ဒီရေကြီးရေလျှံမှု အကြိမ်ရေ ၁၀ ကြိမ်ထက်မနည်း ဖြစ်ပေါ်စေပြီး မုန်တိုင်းဒီရေလှိုင်းများသည် ကုန်းတွင်းပိုင်းသို့ ထပ်မံပျံ့နှံ့နိုင်သည်ဟု အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။

Greenland သည် အားလုံး အရည်ပျော်ပါက ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် ၂၅ ပေခန့်အထိ မြင့်တက်လာနိုင်သည့် လုံလောက်သော ရေခဲများရှိသည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အမြင့်ပေ 20 တိုးလာခြင်းသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံး အညီအမျှ မြင့်တက်လာမည်ဟု မဆိုလိုဘဲ အချို့နေရာများတွင် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် ကျဆင်းသွားသဖြင့် အချို့နေရာများ ပျက်စီးသွားကြောင်း သုတေသီများက ထောက်ပြသည်။

ဂရင်းလန်းမြောက်ပိုင်းတွင် ပုံမှန်မဟုတ်သော ပူနွေးသောရာသီဥတုရက်များစွာက  ရေခဲများကို အရည်ပျော်စေသည် နှစ်အတွက် ပုံမှန်ထက် 60 ဒီဂရီမှ 10 ဒီဂရီအထိ ပိုမိုပူနွေးလာခဲ့ကြောင်း သိပ္ပံပညာရှင်များက CNN သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

ဇူလိုင် ၁၅ ရက်မှ ၁၇ ရက်အတွင်း ဂရင်းလန်းတွင် အရည်ပျော်ခဲ့သော ရေခဲပမာဏသည် တစ်နေ့လျှင် ရေတန်ချိန် ၆ ဘီလီယံခန့်ရှိပြီး အိုလံပစ်အရွယ် ရေကူးကန်ပေါင်း ၇.၂ သန်းကို ဖြည့်စွမ်းနိုင်မည်ဟု US National Snow and Ice Data Center မှ အချက်အလက်များအရ သိရသည်။ .